به گزارش زنان بیدار ، مردمشناسی خوراك در حقیقت تحلیل خوراك در چارچوب فرهنگ است. با وجودی كه مهمترین هدف استفاده از خوراك تأمین نیازهای تغذیهای است، اما خوراك ابعاد فرهنگی نیز دارد، و در این چارچوب فرهنگی است كه انسانها تصمیم میگیرند كه چه غذاهایی را مصرف كنند و چه غذاهایی را مصرف نكنند. این انتخاب فقط به خاطر طعم خوراك، یا ارزش تغذیهای خوراك نیست، بلكه تحت تأثیر عوامل محیطی، پایگاه اجتماعی، فرهنگی، و دینی افراد شكل می گیرد.
غذا و تغذیه از ابعاد مختلفی برای انسان حائز اهمیت بوده است. گونههای مختلف موجودات از بدو پیدایش نیازمند نظامی برای تغذیه و فراهم آوردن منبع حیات و بقا هستند. انسان نیز از این قائده مستثنی نبوده است. اما آنچه که این موضوع را در رابطه با انسان کانون توجه بیشتری قرار میدهد، تنیده شدن نظام تغذیهی انسانی در تار و پود فرهنگ جوامع انسانی است که موجب تنوع و غنای آن در گستره فرهنگها و جوامع شده است. (Diamond 1997: 83-85)
گذشته از تأثیر غذا در سطح کلان حیات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی انسان در سطوح محدودتر نیز این پدیده دارای اهمیت ویژهای است. در واقع غذا به شدت انباشته از معانی و خصیصههای متنوع فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است که میتوان با بررسی آنها به بینش و شناخت بیشتر و عمیقتری از افراد و جوامع رسید. (چقلوند، محمد: اینترنت)
در واقع غذا نقطهی تلاقی و پیوند فرهنگ مادی و ملموس و فرهنگ غیرمادی و ناملموس ما است. مواد غذایی، ابزار و وسایل تهیه غذا، چیدمان سفره، ویژگیهای ظاهری غذا ابعاد مادی و دانش پیرامون شناخت و به کارگیری این مواد در کنار دلالتهای فرهنگی غذا ابعاد غیرمادی فرهنگ را در خود جای دادهاند.
در منطقه اورامانات، تنوع فرهنگی بسیاری مشاهده میشود كه هر چند زیر لوای یك فرهنگ مادر قرار دارند اما ویژگیهای خاص خود را نیز دارا میباشند. منطقهی اورامانات یا هورامان از جمله مناطق شاخص در استان كردستان است كه مورد بسیار مناسبی جهت پژوهشهای مربوط به خوارک است.
منطقهی هورامان به علت نزول برف فراوان در فصل زمستان، دارای بهاری با پوشش گیاهی متنوع و وسیعی است. کوهستانی بودن منطقه نیز باعث گردیده که گیاهان خودرو و جنگل های متعدد در اطراف روستاهای این منطقه شکل گیرد. تنوع گیاهی هورامان در کنار اقلیم متفاوت منطقه که دارای زمستان های بسیار سرد و تابستانهای بسیار گرم است، موجب شکلگیری غذاهای متناسب با این طبیعت را فراهم آورده است. سبك زندگی، شیوهی معیشت، آیینهای دینی و ... موجب شده تا خوراك این منطقه نیز دارای خصایص ویژهای شود.
زنان هورامان با بهرهگیری از گیاهان و دیگر محصولات محیطشان، غذاهایی را ابداع کردهاند که بیشترین تناسب را با شرایط پیرامونیشان دارد. در این مقاله علاوه بر تأکید بر روی طبیعت هورامان و شیوههای بهرهوری از آن در پخت غذاهای گوناگون، به اقلیم و غذاهای مخصوص فصول سرد و گرم سال پرداخته شده است. در واقع شرایط تهیه مواد خوراكی و تأثیر محیط بر خوراك مردم مورد بررسی قرار گرفته است. از طرفی دیگر علاوه بر تأثیر طبیعت، شیوههای فرهنگی نمودن غذا و خوردن نیز مورد تفحص قرار گرفته است.
ارسال نظر