وب سایت خبری تحلیلی زنان بیدار

به گزارش زنان بیدار ،دیگر از کوچه پس کوچه های شهرها و روستاهای استان صدای بازی‌های بومی به گوش نمی رسد؛ آنها مدتهاست از یادها رفته اند و نسل جوان حتی اسم این بازی ها را نمی داند.

روزگاری جوانان با شوق تمام در دل کوچه‌های روستاها جمع می شدند تا بازی های بومی را اجرا کنند اما امروز دیگر از این شور و شوق و بازی ها خبری نیست؛ بلکه بازی های رایانه‌ای و فضای مجازی فرصت نفس کشیدن را از این بازی ها گرفته و بخش عظیمی از اوقات مردم بویژه جوانان را به خود اختصاص داده است.

بازی های بومی نه تنها سادگی را تبلیغ می کردند بلکه نقش مهمی در رونق صنعت گردشگری داشتتند؛ این بازی‌ها چنان رونقی در گردشگری دارند که می تواند ساعت‌ها گردشگران را محو تماشای خود کند.

شتاب زندگی مدرنیته و سهل انگاری مسوولان این فرصت را نداد تا این بازی های بومی برآمده از دل تاریخ رونق یابد و نقش خود را در رونق صنعت گردشگری و همچنین حوزه فرهنگ و هنر استان ایفا کند.

به نظر می رسد بازی های خلق شده در شبکه های مجازی که اغلب نوجوانان و جوانان و حتی کودکان را در معرض آسیب های روحی و روانی قرار می دهند بیشتر از بازی های بومی ارج و قرب یافته اند و متولیان امر هم با بی تفاوتی از کنار این واقعیت گذاشته‌اند.

بازیهای بومی از فرهنگ اقوام مختلف نشات گرفته و رابطه‌ای نزدیک با شیوه زندگی، رفتار، کردار و مناسبت های آنان دارد؛ این بازی‌ها از جمله فعالیت‌هایی هستند که در اصل، ریشه در فرهنگ ملی ما دارد.

در آذربایجان غربی به دلیل تعدد قومیت‌ها و فرهنگ‌ها، بازی های سنتی از تنوع خاصی برخوردار هستند، چنانکه بازی‌های سنتی، بومی و محلی در فرهنگ ترکی، گونه‌های خاص و در فرهنگ کردی، آشوری و ارمنی گونه‌های دیگری دارد.

از جمله بازی‌های بومی آذربایجان‌غربی که جذابیت خاصی دارد «هفت سنگ» است که سالیان متمادی مردم این سرزمین با شوق تمام این بازی را برگزار کرده‌اند.

هفت سنگ

در این بازی دو گروه چهار و یا پنج نفری شرکت می‌کنند. ابزار بازی هفت سنگ آجر و یک توپ است. ابتدا سنگ‌ها روی هم چیده می‌شوند. یک گروه که توپ را در اختیار دارد؛ سنگ‌ها را می‌ریزد و گروه مقابل باید سعی کند سنگ‌ها را دوباره روی هم قرار بدهد.

گروه رقیب بوسیله توپ مواظب است که این سنگ‌ها روی هم چیده نشوند و با توپ به هرکسی که به سنگ ها نزدیک می‌شود ضربه می‌زنند. توپ در دست یک گروه دست به دست می‌شود و در اختیار کسی قرار می‌گیرد که خیلی راحت بتواند به کسی که به سنگ‌ها نزدیک می‌شود ضربه‌ بزند. اگر توپ به کسی بخورد او می‌سوزد و از بازی خارج می‌شود. اگر در ادامه سنگ‌ها چیده نشود و یاران گروه نیز بسوزند این گروه بازنده و در صورت چیدن مجدد سنگ‌ها برنده بازی می‌شوند و بازی را مجدداً به همان شکل ادامه می دهند و گرنه درصورت باخت جای گروه‌ها عوض می‌شود.درضمن در این بازی، میدان محدود است و همین امر به آن هیجان ویژه‌ای می‌بخشد.

بازی هفت سنگ

آرا دا قالدی (وسطی)

در این بازی، از چهار نفر الی هشت تا ۱۰نفر می توانند بازی کنند. بازی به شکل دو گروه و با قرعه کشی انجام می‌گیرد. تک گروه در وسط و گروه دیگر بیرون جای گیری می‌کنند.

بازی در فضای باز در حالی انجام می گیرد که گروه رقیب سعی دارد گروه وسطی را با توپ بزند و وقتی تمام افراد باختند نوبت گروه بعدی است که در وسط قرار بگیرد گروهی که با توپ ضربه می‌زند باید مواظب باشد توپ راطوری پرت کند که افراد وسطی آن را نگیرند وگرنه می‌توانند با گرفتن یک توپ یک یار سوخته را مجدداً به داخل بازی بکشند و یا یک جان ذخیره کنند.

بازی آرادا قالدی (وسطی)

تولاما

دایره بزرگی روی زمین می‌کشند و آن را به هشت قسمت تقسیم می‌کنند. در سمت چپ و در خارج دایره مربع مستطیلی رسم می‌کنند که خانه اول بازی است. خانه‌های داخل دایره را هم، از ۲ تا ۹ شماره‌گذاری می‌کنند. درست در نقطه مقابل خانه یک در آن طرف دایره و در بیرون آن نیم‌دایره‌ای رسم می‌کنند که جهنم خوانده می‌شود.

بازیکن اول، سنگ را در خانه اول می‌اندازد و خود از روی خانه اول می‌پرد و یک پای خود را در خانه دو و پای دیگرش را در خانه سه می‌گذارد. بعد به خانه ۹ می‌پرد و پای راست خود را بالا نگه می‌دارد، خم می‌شود و سنگ را از خانه اول برمی‌دارد و از روی خانه یک به بیرون بازی می‌پرد. پشت به شکل بازی می‌ایستد و سنگ را می‌اندازد. سنگ در هر خانه‌ای افتاد، آن خانه متعلق به بازیکن خواهد بود. اما اگر سنگ او به جهنم افتاد او سوخته است و دیگری بازی را شروع می‌کند. در این بازی افتادن سنگ یا رفتن پا روی خط، موجب باخت بازیکن است. همین‌طور اشتباه گذاشتن پا در خانه.

بازی تولاما

بش‌داش (پنج سنگ )

در این بازی نیاز به ۱۰ سنگ برای هر نفر است. بازیکنان سنگ‌های خود را روی هم می‌ریزند. یکی از آنان همه سنگ‌ها را در مشت خود گرفته و به هوا پرتاب می‌کند. در این فاصله پشت دست خود را زیر سنگ‌ها نگاه داشته و هنگامی که سنگ‌ها روی دست او قرار گرفتند، دوباره آنها را به هوا می‌اندازد. این‌بار هنگام فرود آمدن، سنگ‌ها را در مشت خود می‌گیرد و سعی می‌کند تا جائی که ممکن است تعداد کمتری سنگ بر زمین بریزد. سپس سنگ‌های مشت خود را می‌شمارد. اگر تعداد آنها فرد باشد، بازنده و در غیر این‌صورت برنده می‌شود و به‌عنوان جایزه، نصف سنگ‌های مشت خود را برای خود کنار گذاشته و بقیه را برای دور بعدی بازی می‌گذارد.

بازی های بومی میراث فراموش شده آذربایجان غربی

بازی بش داش ( پنج سنگ)

آشیرما (کشتی محلی)

کشتی‌گیران با نرمش که همراه با نواختن ساز و دهل است، کار خود را شروع می‌کنند. پس از نرمش و گرم‌شدن داور که یکی از پیشکسوتان است کمربند آنها را آزمایش می‌کند تا محکم باشد. برنده فردی است که بتواند کمر حریف خود را گرفته و او را بلند کند و به زمین بزند.