به گزارش زنان بیدار ، در روزگاری که یک روایت میتواند پیش از یک واقعیت به افکار عمومی برسد و یک تیتر میتواند مسیر نگاه جامعه به یک مسئله را تغییر دهد، مسئولیت رسانه دیگر در انتشار خبر خلاصه نمیشود؛ رسانه امروز بخشی از نبض جامعه است. در همین چارچوب، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شهرستان بوکان در نشستی با مدیران مسئول رسانههای شهرستان، بر نقش تعیینکننده خبرنگاران در عرصه جنگ نرم تأکید کرد و «اخلاق، مطالبهگری و امیدآفرینی» را سه ضرورت اساسی فعالیت حرفهای رسانهها دانست.
وقتی جنگ، چهره عوض میکند
میدان تقابلها تغییر کرده است.
اگر روزگاری صدای انفجار و گلوله نشانه آشکار یک رویارویی بود، امروز بخش مهمی از رقابتها و چالشها در فضایی شکل میگیرد که صدای آن را میتوان در تیترها، شبکههای اجتماعی، روایتها و جریانهای خبری شنید.
سرهنگ پاسدار علی عزیزپور، فرمانده سپاه بوکان، در نشست با مدیران مسئول رسانههای شهرستان با اشاره به تحولات عرصه امنیتی و فرهنگی، خبرنگاران را از عناصر پیشرو در میدان جنگ نرم توصیف کرد.
وی با اشاره به تغییر راهبردهای دشمن پس از ناکامی در عرصههای نظامی، بر اهمیت میدان فرهنگی و رسانهای تأکید کرد و نقش خبرنگاران را در این عرصه برجسته دانست.
اما اهمیت این سخنان تنها در توصیف یک میدان جدید خلاصه نمیشود؛ بخش مهمتر ماجرا، مسئولیتی است که بر دوش رسانه در برابر جامعه قرار میگیرد.
رسانهای که فقط خبر نمیدهد؛ جامعه را میبیند
رسانه محلی، بیش از هر رسانه دیگری با زندگی روزمره مردم پیوند دارد.
از دغدغههای یک خانواده گرفته تا مشکلات یک محله، از مسائل اقتصادی و اجتماعی تا کمبودهای زیرساختی و از مطالبات جوانان تا دغدغههای زنان، همه میتوانند بخشی از واقعیت جامعه باشند که نیازمند دیدهشدن و پیگیری هستند.
در همین راستا، فرمانده سپاه بوکان از مدیران رسانههای پرمخاطب شهرستان خواست سه اصل «اخلاق، مطالبهگری و امیدآفرینی» را در مرکز فعالیت رسانهای خود قرار دهند.
این سه واژه، در ظاهر سادهاند؛ اما در عمل میتوانند معیار مهمی برای سنجش کیفیت یک فعالیت رسانهای باشند.
مطالبهگری؛ پرسیدن تا رسیدن به پاسخ
یکی از محورهای برجسته این نشست، تأکید بر نقش رسانه در مطالبهگری بود.
رسانه مطالبهگر، صرفاً فهرستی از مشکلات را منتشر نمیکند؛ بلکه میپرسد، پیگیری میکند، پاسخ مسئول مربوطه را میگیرد و در نهایت نتیجه را به مردم بازمیگرداند.
فرمانده سپاه بوکان رسانهها را به ایفای نقش به عنوان «چشم و گوش بینای جامعه» فراخواند و بر ضرورت انعکاس مطالبات شهروندان و توجه نقادانه به عملکرد مسئولان تأکید کرد.
در چنین نگاهی، پرسشگری نه نقطه مقابل مدیریت، بلکه بخشی از فرآیند پاسخگویی عمومی است.
مردم حق دارند بدانند یک مطالبه در چه مرحلهای قرار دارد، چه مسئولی متولی آن است و چه زمانی میتوانند نتیجه پیگیری را ببینند.
و این دقیقاً همان جایی است که رسانه میتواند میان مردم و ساختار اجرایی جامعه، یک پل ارتباطی مؤثر ایجاد کند.
توسعه از جایی آغاز میشود که مطالبه شنیده شود
عزیزپور در ادامه سخنان خود، رابطه میان رسانه و توسعه را مورد توجه قرار داد و تأکید کرد که آبادانی شهر در گرو مطالبهگری درست و پیگیری جدی مشکلات است.
این نگاه، رسانه را از یک ناظر بیرونی به یکی از بازیگران عرصه توسعه اجتماعی تبدیل میکند.
وقتی یک رسانه مسئلهای را مطرح میکند، کارشناسان را به گفتوگو فرامیخواند، نظر مسئولان را جویا میشود و نتیجه را برای افکار عمومی منتشر میکند، در واقع بخشی از چرخه حل مسئله را شکل میدهد.
خبر در اینجا پایان کار نیست؛ آغاز یک مطالبه است.
اخلاق؛ مرزی که نباید در هیاهوی خبر گم شود
در فضای پرسرعت رسانهای امروز، انتشار سریع یک خبر میتواند وسوسهای جدی برای عبور از دقت و اخلاق حرفهای ایجاد کند.
اما خبر، هرقدر هم فوری باشد، همچنان نیازمند صحت، دقت، مسئولیتپذیری و رعایت حقوق افراد است.
تأکید فرمانده سپاه بوکان بر اصل اخلاق رسانهای، از همین منظر اهمیت پیدا میکند؛ زیرا رسانهای که اعتماد عمومی را سرمایه خود میداند، نمیتواند برای جلب توجه مخاطب، واقعیت را قربانی هیجان کند.
رسانه قدرتمند الزاماً رسانهای نیست که بلندتر فریاد بزند؛ گاهی قدرتمندترین رسانه، رسانهای است که دقیقتر میپرسد، مسئولانهتر منتشر میکند و شجاعانهتر پیگیری میکند.
امیدآفرینی؛ نه پاک کردن صورت مسئله، بلکه نشان دادن راه
یکی دیگر از محورهای مهم این نشست، ضرورت امیدآفرینی در کنار انعکاس مشکلات بود.
امیدآفرینی به معنای نادیده گرفتن دردهای جامعه نیست.
جامعهای که مشکلات خود را نبیند، نمیتواند برای آنها راهحل پیدا کند؛ اما جامعهای که تنها با تصویر بحران مواجه شود نیز ممکن است احساس کند هیچ راهی برای عبور وجود ندارد.
در این میان، رسانه میتواند میان واقعیت و امید تعادل ایجاد کند.
به همین دلیل، عزیزپور تأکید کرد رسانهها نباید تنها مشکلات را منعکس کنند، بلکه باید با استفاده از ظرفیت کارشناسان، پیشنهادها و راهکارهای ممکن برای حل بحرانها را نیز وارد چرخه اطلاعرسانی کنند.
این نگاه، رسانه را از «خبررسانی صرف» به سمت حل مسئله و گفتوگوی اجتماعی سوق میدهد.
صدای مردم، وقتی شنیدهشدن به مطالبه تبدیل میشود
نشست مدیران رسانههای شهرستان با فرمانده سپاه بوکان با طرح چالشها و بازخوانی مطالبات مردم آغاز شد؛ مطالباتی که نشان میدهد رسانه محلی همچنان یکی از مسیرهای مهم برای انتقال دغدغههای جامعه به مسئولان است.
از دل چنین گفتوگوهایی، یک ضرورت مهم نمایان میشود:
جامعه به رسانهای نیاز دارد که هم درد را ببیند و هم راه را جستوجو کند.
رسانهای که فقط مشکل را بگوید، بخشی از وظیفه خود را انجام داده است؛ اما رسانهای که مشکل را شناسایی، مطالبه را پیگیری، نظر متخصصان را دریافت و نتیجه را به مردم گزارش کند، میتواند اثر اجتماعی عمیقتری بر جای بگذارد.
همافزایی؛ حلقه گمشده عبور از چالشها
در پایان این نشست بر ضرورت همافزایی میان رسانه، کارشناسان و مسئولان برای عبور از مسائل منطقهای تأکید شد.
این سه ضلع، هرکدام نقشی متفاوت دارند:
رسانه، مسئله را به افکار عمومی میآورد؛ کارشناس، ابعاد و راهکارهای آن را بررسی میکند؛ و مسئول، وظیفه پاسخگویی و اقدام در حوزه مسئولیت خود را بر عهده دارد.
اگر این سه ضلع در کنار یکدیگر قرار گیرند، میتوان امیدوار بود که بخشی از مطالبات عمومی از سطح تیتر و خبر عبور کرده و وارد مسیر پیگیری و حل مسئله شود.
زنان بیدار؛ روایتی از جامعهای که باید دیده شود
برای رسانهای با نام «زنان بیدار»، مفهوم آگاهی رسانهای تنها به انتشار رویدادها محدود نمیشود؛ بلکه میتواند به معنای توجه به صداهایی باشد که گاهی در هیاهوی اخبار کمتر شنیده میشوند.
صدای زنان، خانوادهها، جوانان، کارآفرینان، معلمان، فعالان اجتماعی، نخبگان و شهروندانی که مسائل روزمره جامعه را تجربه میکنند، بخشی از واقعیت اجتماعی است.
رسانه زمانی میتواند به معنای واقعی «بیدار» باشد که جامعه را در تمام ابعادش ببیند؛ نه فقط آن بخشهایی را که در قابهای رسمی و پرسر و صدا قرار میگیرند.
آگاهی، زمانی قدرت میآفریند که به پرسش تبدیل شود؛ پرسش، زمانی اثرگذار است که به مطالبه برسد؛ و مطالبه، زمانی ثمر میدهد که تا رسیدن به پاسخ پیگیری شود.
پایان یک نشست؛ آغاز یک مسئولیت
نشست فرمانده سپاه بوکان با مدیران رسانههای شهرستان، با طرح مطالبات و چالشهای موجود، بار دیگر این واقعیت را به میان آورد که رسانه محلی صرفاً دفتر ثبت اتفاقات روزمره نیست.
رسانه میتواند آینه جامعه، زبان مطالبه، دیدهبان عملکرد و بستری برای گفتوگوی اجتماعی باشد.
اما این نقش، بدون اخلاق حرفهای، دقت خبری، شجاعت در پرسشگری، توجه به نظر کارشناسان و مسئولیتپذیری در قبال افکار عمومی محقق نخواهد شد.
در نهایت، شاید مهمترین پرسش پیش روی رسانه امروز این نباشد که «چه خبری را منتشر کنیم؟»
بلکه این باشد:
پس از انتشار این خبر، چه چیزی در جامعه قرار است بهتر دیده شود، چه مطالبهای قرار است شنیده شود و چه گامی برای حل یک مسئله برداشته خواهد شد؟
این همان نقطهای است که «خبر» به «رسالت» تبدیل میشود.
و رسانهای که این مرز را بهدرستی بشناسد، دیگر فقط روایتگر روزگار نیست؛ بخشی از حافظه، آگاهی و صدای جامعه خواهد بود.
ارسال نظر